penfluridol

• Penfluridol is een medicijn tegen psychose. Het remt wanen (u gelooft of denkt dingen die niet kloppen) en hallucinaties (u ziet, voelt of hoort dingen die er niet zijn).
• Bij psychose.
• Neem de tablet in met een half glas water.
• U kunt last krijgen van problemen met bewegen, zoals het trekken van uw spieren, stijve spieren en moeilijker lopen. Ook depressieve gevoelens en wazig zien.
• Ook kunt u moe, suf en duizelig zijn. Rijd de eerste 4 weken dat u dit medicijn gebruikt geen auto. Rijd ook geen auto als de dosering nog omhooggaat. Gebruikt u 4 weken dezelfde dosering? En heeft u geen last meer van bijwerkingen? Dan mag u weer autorijden.
• Let op met alcohol als u dit medicijn gebruikt. Alcohol kan u nog suffer maken.
• Stop niet in één keer met dit medicijn. Bouw langzaam af. Bespreek dit met uw apotheker of arts.
• Bent u zwanger? Of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of u dit medicijn mag gebruiken.
• Geeft u borstvoeding? Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt. En of het slecht voor de baby is. Vraag aan uw arts of apotheker of u borstvoeding mag gebruiken.

Psychose

Klachten
Bij een psychose ziet iemand zichzelf en de wereld om zich heen anders dan hoe dit eigenlijk is. Dit worden wanen en hallucinaties genoemd. Psychotische mensen wantrouwen hun omgeving vaak en zijn in de war. Een psychose kan voor de patiënt en de omgeving erg beangstigend zijn.

Oorzaken
Psychosen kunnen in verschillende situaties optreden. Bijvoorbeeld bij schizofrenie, depressie, tijdens een manie bij manische depressie. Verder bij dementie, alcoholontwenning, extreme angst of bij vergiftigingen zoals van alcohol, drugs en sommige medicijnen. Het heet in de laatste gevallen ook vaak een delirium. Een delirium duurt veel minder lang dan een psychose.

Werking 
Penfluridol zorgt dat stoffen die van nature in de hersenen voorkomen minder werken, vooral dopamine. Hierdoor worden psychosen minder. Dit medicijn werkt ongeveer 1 week lang.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Maligne neurolepticasyndroom. Dit is een erge bijwerking door medicijnen tegen psychose. 
  U kunt last krijgen van stijve spieren, gevoel te moeten bewegen, koorts, zweten, kwijlen of suf zijn. Heeft u deze klachten? Neem dan direct contact op met uw arts.

• Kans op trombose. Bij trombose zit er een bloedpropje vast in een bloedvat. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op uw been. Soms heeft u pijn in uw kuit of een zwaar gevoel in uw been. Zeer zelden wordt u opeens kortademig, soms met pijn of met ophoesten van bloed. Heeft u hier last van? Waarschuw dan direct een arts of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst.

• Wazig zien en droge ogen. 

  Heeft u de ziekte van Sjögren? U kunt meer last krijgen van klachten. Dit medicijn maakt uw ogen en mond droger. Heeft u meer last van oogirritatie of een droge mond? Neem dan contact op met uw apotheker of arts. Misschien is een ander medicijn beter voor u.

• Veel zweten en veel speeksel in de mond

• Moe en suf zijn

• Hoofdpijn

• Een lage bloeddruk en duizelig zijn. Vooral bij het opstaan uit uw bed of uit een stoel. Meestal gaat dit over wanneer uw lichaam gewend is aan het medicijn. Dit is vaak na een paar dagen of weken.

• Verminderde gevoelens, depressieve gevoelens. Heeft u hier last van? Overleg dan met uw arts.

• Minder of soms meer zin in vrijen en pijnlijke erectie. 

  Mannen kunnen moeilijker een erectie krijgen of klaarkomen en de penis kan heel lang stijf blijven. Dit doet soms pijn. Duurt dit langer dan 4 uur? Neem dan contact op met een arts. Er is dan een kleine kans dat er schade is aan de zwellichamen in de penis.

• Zwaarder worden

• Problemen met bewegen, zoals stijve spieren, trillen, problemen met praten of bewegen of u maakt bewegingen zonder dat u dat zelf wilt.

  Ouderen, mensen met de ziekte van Parkinson en mensen die al bewegingsproblemen hebben, hebben meer kans op deze bijwerking. Heeft u hier last van? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

• Huidreactie. U merkt dit aan huiduitslag of jeuk.

• Borstvorming bij mannen, pijnlijke borsten, opgezwollen melkklieren, melk uit de borsten, veranderde menstruatie bij vrouwen.

  Heeft u hier veel last dan? Neem dan contact op met uw apotheker of arts. Deze klachten verdwijnen binnen een paar dagen nadat u stopt met dit medicijn.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Kijk voor de juiste hoeveelheid altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Tablet: innemen met een half glas water.

Wanneer?

U gebruikt dit medicijn 1 keer per week.

Hoelang?

• U gebruikt dit medicijn om nieuwe psychoses te voorkomen. Daarom gebruikt u dit medicijn meestal een lange tijd.
• Als u voor het eerst een psychose heeft gehad, dan moet u dit medicijn meestal nog tot 1 of 2 jaar na uw herstel gebruiken, voor u kunt proberen te stoppen. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan worden geprobeerd om eerder te stoppen.
• Heeft u al eerder een psychose gehad, dan moet u meestal de rest van uw leven een antipsychoticum blijven gebruiken.

Het is belangrijk dat u dit medicijn gebruikt zoals de arts heeft voorgeschreven. Bent u het medicijn vergeten in te nemen? Neem dit medicijn dan alsnog in. Neem de volgende dosis 1 week later in. Overleg hierover met uw arts.

autorijden?
Deelnemen aan het verkeer kan gevaarlijk zijn als u dit medicijn gebruikt. Dit medicijn kan bijwerkingen geven, zoals moe, suf en duizelig zijn en problemen met bewegen. 

U mag de eerste 4 weken dat u dit medicijn gebruikt NIET autorijden. Rijd ook geen auto als de dosering nog omhooggaat. Gebruikt u 4 weken dezelfde dosering? En heeft u geen last meer van bijwerkingen? Dan mag u weer autorijden.

Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Dan kunt u hier meer last van krijgen. Let hier goed op. 

Let op: ook psychosen kunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Twijfelt u of dit voor u geldt? Overleg dan met uw apotheker of arts. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde ziektes? Kijk dan op de website van het CBR. 

Voor meer algemene informatie kunt u het thema Medicijnen in het verkeer lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. U leest hier ook adviezen voor als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Drink liever geen alcohol als u dit medicijn gebruikt. Alcohol maakt u nog suffer als u dit medicijn gebruikt.

alles eten?
U mag eten zoals u normaal doet.

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in de bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’. De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende:

• Veel medicijnen tegen de ziekte van Parkinson, en penfluridol verminderen elkaars werking. Overleg met uw arts of u beide medicijnen kunt gebruiken. Mogelijk kan de arts een ander antipsychoticum kiezen dat deze wisselwerking minder heeft.
  Als u wel beide medicijnen gaat gebruiken: raadpleeg uw arts als u (weer) last krijgt van wanen en hallucinaties of als de verschijnselen van de ziekte van Parkinson verergeren.

Zwangerschap
Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het aan uw arts en apotheker als u zwanger bent, of binnenkort wilt worden. Samen kunt u bespreken wat het risico voor de baby is als u doorgaat met het medicijn. Of wat het risico voor u of uw baby is als u met het medicijn stopt. Soms kan het namelijk ook schadelijk voor u of voor de baby zijn als psychosen niet zo goed mogelijk behandeld wordt. Overleg daarom met uw arts over de voor- en nadelen. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken tijdens de zwangerschap.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts of apotheker. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt en of het slecht voor de baby is. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken. Of u kunt kunstvoeding geven.

Nier
Het is niet bekend of mensen met een verminderde nierfunctie dit medicijn veilig kunnen gebruiken. Werken uw nieren minder goed of dialyseert u? Overleg hierover met uw apotheker of arts. 

Lever
Heeft u levercirrose? Overleg met uw apotheker of arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken. Over het gebruik van dit medicijn bij levercirrose is nog weinig bekend. Daarom is niet zeker of dit medicijn invloed heeft op de werking van uw lever. Of dat levercirrose invloed heeft op hoe dit medicijn werkt of op de bijwerkingen. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven.

• Stop niet zomaar met dit medicijn: veel mensen krijgen na stoppen met een antipsychoticum opnieuw een psychose. Het is daarom van belang vooraf goed met uw arts te overleggen. Bij sommige psychoses is de kans op een nieuwe psychose niet zo groot, bij andere wel.
• Als u gaat stoppen, bouw dan langzaam af over een periode van ten minste 4 weken. Als u langzaam afbouwt heeft u minder kans op meteen een nieuwe psychose. Ook voorkomt u daarmee ontwenningsverschijnselen. Zoals zweten, misselijk zijn, gebrek aan eetlust, diarree, angst, slapeloos zijn, onrust, loopneus, spierpijn en vreemde gevoelswaarnemingen, zoals kriebels.
• De ontwenningsverschijnselen treden vaak pas 1 tot 4 dagen na plotseling stoppen op en zijn na 2 weken meestal over. Niet iedereen heeft even veel last van ontwenningsverschijnselen. Kijk daarom hoe u reageert als de dosering iets vermindert.
• Ook nadat u bent gestopt kunnen soms de 'late bewegingsstoornissen' ontstaan of erger worden. U krijgt dan last van zuig-, kauw- en smakbewegingen, bewegingen van de tong, grimassen en tics van het gezicht. En van buig- en strekbewegingen van vingers en tenen, dansachtige bewegingen van armen en benen en zwaai- of draaibewegingen van schouders en bekken. Deze klachten worden binnen een paar maanden minder. En zijn na een paar jaar meestal verdwenen.

Bent u 70 jaar of ouder en denkt u erover na om te stoppen met dit medicijn? Bekijk dan het thema “Ouderen: kan ik stoppen met mijn antipsychoticum?”

Ja, u heeft een recept nodig.

Penfluridol is sinds 1971 internationaal op de markt. Het is op recept te krijgen onder de merknaam Acemap in tabletten.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.