Stamaril

• Gelekoortsvaccin beschermt tegen infectie met het gelekoortsvirus. Het bevat verzwakte gelekoortsvirussen die uw afweer helpen om het gelekoortsvirus te herkennen en bestrijden.
• Het wordt gegeven als vaccinatie aan reizigers naar landen waar gele koorts voorkomt of landen waar het gelekoortsvaccin verplicht is.
• U bent pas na 10 dagen voldoende beschermd. Laat u dus ten minste 10 dagen voor vertrek naar een risicoland vaccineren.
• De arts of verpleegkundige geeft de injectie meestal onder huid.
• U kunt last krijgen van klachten op de plaats van injectie, zoals pijn, rode huid en zwelling. Dit trekt vanzelf weg.
• Krijgt u hoge koorts met een erg ziek gevoel? Of geen gevoel in armen of benen en uitvalsverschijnselen? Neem dan meteen contact op met uw arts.
• Bent u zwanger? Of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor zwangere vrouwen.
• Geeft u borstvoeding? Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt. En of het slecht voor de baby is. Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken

Infecties met virussen

Gele koorts
Gele koorts is een tropische ziekte. Het komt voor in sommige tropische landen in Afrika en Zuid-Amerika. Het wordt veroorzaakt door het gelekoortsvirus die door de gelekoortsmug wordt overgebracht. De gelekoortsmug komt niet voor in Nederland.

Bij infectie met het gelekoortsvirus ontstaan meestal geen klachten. U kunt last krijgen van koorts, hoofdpijn, spierpijn, rugpijn, misselijk en moe zijn. De meeste mensen worden beter na 3 tot 4 dagen. Bij sommige mensen kan hierna de ziekte ernstig terugkeren met klachten als hoge koorts, geelzucht, bloedingen, plasproblemen, ontstoken hartspier, lage bloeddruk en epileptische aanvallen. Het kan dodelijk zijn.

Gele koorts voorkomen
U kunt worden gevaccineerd tegen gele koorts. Na vaccinatie maakt uw lichaam afweerstoffen tegen het gelekoortsvirus. Als u dan in aanraking komt met dit virus kan uw lichaam het onschadelijk maken. 

Reist u naar een gebied waar de gelekoortsmug voorkomt? Neem dan ook de volgende maatregelen.

• Draag beschermende kleding en gebruik een klamboe of muggennet.
• Smeer onbedekte huid in met een insectenwerend middel. MIddelen die DEET of icaridine bevatten werken goed.

Vaccinaties

Reizigersvaccinaties
Apotheken, maar ook reisorganisaties, GGD'en, huisartsen en het Landelijk Centrum Reizigersinformatie (www.lcr.nl) kunnen u informeren over de landen waar gele koorts voorkomt.

Ook kunnen zij aangeven of het bestemmingsland een vaccinatie tegen gele koorts verplicht stelt. Voor deze inentingen kunt u terecht bij de GGD en centra die gespecialiseerd zijn in reizigersadviezen.

Gelekoortsvaccin
Tegen gele koorts kunt u worden gevaccineerd met een injectie. Het vaccin wordt gegeven aan reizigers naar landen waar gele koorts vaker voorkomt of landen waar het gelekoortsvaccin verplicht is.

Na vaccinatie maakt uw lichaam afweerstoffen tegen het gelekoortsvirus. Als u dan in aanraking komt met dit virus kan uw lichaam het onschadelijk maken. Het duurt 10 dagen voor u beschermd bent. De bescherming is in de meeste gevallen levenslang. Als u een verminderde afweer heeft, zoals bij een hiv-infectie, is de bescherming korter. U moet dan mogelijk het vaccin opnieuw krijgen om beschermd te zijn.

Behalve het gewenste effect kan dit vaccin bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat uw afweersysteem denkt dat er sprake is van een echte infectie. De meeste bijwerkingen gaan vanzelf over.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Klachten op de plaats van injectie, zoals pijn. Zelden rode huid, blauwe plek, harde plek onder de huid en zwelling. Zeer zelden bultjes.

  Dit gaat snel vanzelf over.

• Griepachtige klachten, zoals hoofdpijn en spierpijn. Zelden gewrichtspijn en koorts. Zeer zelden opgezwollen klieren.

  Dit kan nog tot enkele dagen na de injectie ontstaan.

• Zwak gevoel. U bent erg moe en heeft weinig energie.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn en overgeven. Zeer zelden buikpijn en diarree.

• Huiduitslag. Zeer zelden jeuk en galbulten.
   

  Soms komt dit door overgevoeligheid. Maar dat hoeft niet. Heeft u hier last van? Overleg dan met uw apotheker of arts.

• Duizelig zijn

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Loopneus

• Door of tintelend gevoel in handen of voeten.

  U kunt last krijgen van een titelend, prikkelend of doof gevoel. Meestal in de handen of voeten.

• Overgevoeligheid voor dit vaccin. U merkt dit aan huiduitslag, jeuk of galbulten. Heeft u hier last van? Neem dan contact op met uw arts. 

  Een erge overgevoeligheid merkt u aan benauwd zijn, zweten, snelle hartslag, flauwvallen of een opgezwollen gezicht, keel of tong. Ga dan direct naar een arts of naar de Eerste-hulpdienst. Bent u overgevoelig? Dan mag u dit vaccin niet nog eens krijgen. Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam let er dan op dat u dit vaccin niet opnieuw krijgt.

• Bent u allergisch voor kippeneieren? Dan heeft u meer kans om overgevoelig te zijn voor dit vaccin. Overleg met uw arts voordat u zich laat vaccineren. 

• Ernstige reactie op het gelekoortsvaccin.

  • Deze bijwerkingen zijn zeldzaam en heten ook wel YEL-AND en YEL-AVD. Ze kunnen tot 1 maand na het vaccin optreden.
  • Neem contact op met uw arts als u last krijgt van koorts, hoofdpijn, spierpijn, misselijk zijn en overgeven. Of als u last krijgt van geelzucht, hoge koorts of een erg ziek gevoel. Deze klachten lijken op gele koorts.
  • Neem contact op met uw arts als u gevoel verliest in uw armen of benen of een tintelend gevoel krijgt. Of als u last krijgt van uitvalsverschijnselen zoals verlamming en moeite met praten.

• Porfyrieaanval (stofwisselingsziekte)

  Dit vaccin kan een aanval van acute porfyrie geven. Acute porfyrie is een ziekte van de stofwisseling. U kunt dan last krijgen van buikpijn, overgeven, koorts en hartkloppingen.
  Heeft u acute porfyrie? Vertel dit dan aan uw arts en apotheek. De arts en apotheek letten er dan op dat u dit vaccin of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe?

De arts of verpleegkundige geeft de injectie meestal onder de huid. Soms wordt de injectie in de spier gegeven.

Wanneer?

Houdt er rekening mee dat het vaccin u pas na ongeveer 10 dagen voldoende beschermt.

Laat u dus ten minste 10 dagen voor vertrek naar een risicoland vaccineren.

Heeft u hoge koorts op het moment van injectie, bijvoorbeeld door een infectie? Stel de vaccinatie dan indien mogelijk uit tot u weer beter bent. De koorts kan namelijk erger worden.

Dit medicijn wordt door de arts of een verpleegkundige toegediend. Bent u de afspraak vergeten? Neem dan zo snel mogelijk contact op met de arts of verpleegkundige voor een nieuwe afspraak. Laat de vaccinatie zo snel mogelijk uitvoeren, ook als het nog korter dan 10 dagen is voor u vertrekt.

Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

Dit vaccin heeft wisselwerkingen met andere medicijnen.

In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

• Bijnierschorshormonen om in te nemen, zoals prednison en dexamethason. Dit geldt niet voor bijnierschorshormonen die een eigen tekort moeten aanvullen, zoals gebruikt bij de ziekte van Addison of Cushing. Bij gebruik van deze medicijnen kan vaccinatie met het gelekoortsvaccin een infectie veroorzaken.
• Afweeronderdrukkende medicijnen gebruikt bij onder andere reumatoïde artritis en na een orgaantransplantaties, zoals azathioprine, ciclosporine en tacrolimus.  Bij gebruik van deze medicijnen kan vaccinatie met het gelekoortsvaccin een infectie veroorzaken.
• Medicijnen tegen kanker die de afweer onderdrukken of beïnvloeden zoals dasatinib, imatinib en methotrexaat. Bij gebruik van deze medicijnen kan vaccinatie met het gelekoortsvaccin een infectie veroorzaken. Ook bestaat het risico dat het vaccin niet voldoende beschermd.

Zwangerschap
Over het gebruik van dit vaccin tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het aan uw arts en apotheker als u zwanger bent en gaat reizen naar een land waar gele koorts voorkomt of het gelekoortsvaccin verplicht is. Samen kunt u bespreken wat het risico voor u of uw baby is als u het vaccin krijgt. Of wat het risico voor u of uw baby is als u niet wordt gevaccineerd.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts of apotheker. U kunt dit vaccin beter NIET krijgen als u borstvoeding geeft. Het is niet bekend of dit vaccin in de moedermelk komt. Als het in de moedermelk komt, kan het slecht zijn voor de baby. 

Heeft u het gelekoortsvaccin gekregen en wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts en apotheker wat de risico's zijn als u borstvoeding geeft.

Gaat u reizen naar een land waar gele koorts voorkomt of het gelekoortsvaccin verplicht is? En geeft u borstvoeding? Overleg dan met uw arts en apotheker over de risico's als u het vaccin krijgt en borstvoeding blijft geven.

Ja, u heeft een recept nodig.

Het gelekoortsvaccin is sinds 2002 internationaal op de markt. Injecties met dit vaccin zijn op recept te krijgen onder de merknaam Stamaril.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.